Deunyddiau a Phrosesau Lindstruments

Mae Lindstruments wedi dod yn adnabyddus yn y cymunedau pibau a cherddoriaeth draddodiadol am ddefnyddio argraffu 3D i wneud offerynnau newydd, na ellir eu cael fel arall – yn enwedig y chanter Lindsay System ar gyfer pibau bach yr Alban a chyfres y Qwistle.

Roedd y dewis i ddefnyddio argraffu 3D yn un syml. Mae’r Lindsay System Chanter – prif brosiect a rheswm bodolaeth Lindstruments – yn ddyluniad hollol newydd o chanter pibau bach yr Alban. Cafodd ei ddatblygu gan ddefnyddio argraffu 3D, a hyd yn oed yn ei ffurf orffenedig, ymarferol mae’n cynrychioli baich ymchwil a datblygu sylweddol i unrhyw wneuthurwr pibau sy’n dymuno ei greu o bren. Yn 2015, penderfynwyd rhyddhau’r chanter fel offeryn wedi’i argraffu mewn 3D, er mwyn i chwaraewyr ddechrau ei ddefnyddio a chymuned allu ffurfio o amgylch y dyluniad.

Yna daeth y Low D Qwistle yn ffordd o archwilio gallu argraffu 3D i gynhyrchu siapiau mewnol a fyddai’n anodd neu’n amhosibl eu gwneud trwy ddulliau eraill. Mae tu mewn pen y Low D Qwistle yn cynnwys geometreg fewnol soffistigedig sy’n cael effaith bendant ar dôn ac ymateb.

Mae profiad gyda’r dulliau hyn wedi dangos, mewn rhai deunyddiau, y gall offerynnau wedi’u hargraffu mewn 3D gyflawni ansawdd sain sy’n cyfateb i bren. Trwy wneud y chanter ar gael trwy argraffu 3D, gall chwaraewyr ddefnyddio a datblygu’r dyluniad nawr, ac wrth wneud hynny helpu i baratoi’r tir ar gyfer unrhyw arbrofion yn y dyfodol mewn fersiynau pren gan wneuthurwyr traddodiadol.

Mae llawer o chwaraewyr pibau megin yr Alban yn disgwyl i blastigau swnio’n israddol i bren. Gyda rhai deunyddiau wedi’u hargraffu mewn 3D, mae’r disgwyliad hwn yn anghywir. Mae erthygl ar “gopïau 3D o offerynnau chwyth hanesyddol” gan y peiriannydd mecanyddol Federico Xiccato, y gwyddonydd deunyddiau Gabriele Ricchiardi a’r cerddor/athro Manuel Staropoli, a gyhoeddwyd yn Galpin Society Newsletter (Mai 2018), yn disgrifio’r defnydd o sinteru laser neilon i gynhyrchu copïau o chwibanoglau gyda chanlyniadau acwstig da. Mae’r awduron yn nodi bod gan neilon sintered ddwysedd y gellir ei gymharu â phren bocs a mandylledd ysgafn sy’n caniatáu iddo gael ei orffen yn debyg iawn i bren. Dyma’r un teulu o ddeunyddiau rydym yn eu defnyddio ar gyfer offerynnau Lindsay System a Qwistle, a fabwysiadwyd yma gyntaf yn 2013, ac roedd ei briodweddau acwstig tebyg i bren yn amlwg ar unwaith.

Fel y mae’r erthygl honno hefyd yn nodi, gall y deunyddiau hyn gael eu gorffen yn debyg i bren. Mae ein hargraffiadau crai yn wyn eira drwyddynt. Rydym yn defnyddio proses liwio sy’n trwytho lliw i’r wyneb hyd at ddyfnder o tua 0.2 mm; yn ymarferol mae hyn wedi profi’n ddigon dwfn i wrthsefyll traul a chrafiadau beunyddiol, gyda’r swbstrad gwyn ond yn dod i’r amlwg os caiff rhan ei thorri neu ei drilio.

Mae gwrthrychau wedi’u hargraffu mewn 3D yn cael eu hadeiladu trwy ddulliau gwahanol. Yn ein gwaith rydym yn bennaf yn defnyddio Fused Deposition Modelling (FDM/FFF) a Selective Laser Sintering (SLS). Mae’r ddwy broses yn cynhyrchu deunydd sydd, er ei fod yn solet ac yn gryf, â math o “rawn” a mandylledd y gellir eu cymharu â chaledbren. Mae angen gorffen a lleisio â llaw yn fanwl o hyd: mae’r goddefiannau sydd eu hangen wrth wneud offerynnau chwyth mor fanwl gywir fel bod hyd yn oed argraffwyr diwydiannol cywir iawn yn gadael amrywiadau bach rhwng rhannau.

Felly mae’r cam mireinio yn debyg i’r un ar set draddodiadol o bibau, gan ddefnyddio offer llaw bach i addasu a lleisio’r offeryn. Yn ymarferol, mae hyn yn golygu bod yna o hyd gyffyrddiad dwylo’r gwneuthurwr yn amlwg ar bob darn o Lindstruments, hyd yn oed lle mae’r prif gorff wedi’i argraffu yn hytrach na’i gerfio.